تُصْلحُهُ وقد تعلّمتْه بحجرٍ » ؛ « 1 » « سعد بن طريف از امام باقر عليه السلام نقل مىكند كه دختر پيامبرخدا ، فاطمهء زهرا قبر عمويش حمزه را زيارة وآن را ترميم واصلاح مىكرد واين قبر را با سنگ چينى ، علامت گذارى ومشخّص ساخت . » حرم حضرت حمزه در قرن دوّم سمهودى از عبد العزيز ( قديمىترين مدينه‌شناس ) نقل مىكند : « إنّه كان على قبر حمزة قديماً مسجد » ؛ « 2 » « از قديم الأيام قبر حمزه در زير مسجد « 3 » قرار داشت . » سمهودى سپس مىنويسد : « وذلك في المأة الثانية » . گفتار عبد العزيز به قرن دوّم مربوط است . پس بنا به گفتار اين دو مدينه‌شناس ، قبر حضرت حمزه در قرن دوّم داراى حرم بوده ودر زير سقف قرار داشته است ، گرچه تاريخ دقيق اين بنا وهمچنين باني آن براي ما روشن نيست .

--> ( 1 ) . ابن شبه ، تاريخ المدينة ، ج 1 ، ص 131 ؛ ابن سعد ، طبقات ، ج 3 ، ص 11 ؛ سمهودى ، وفاء الوفا ، ج 3 ، ص 932 ( 2 ) . سمهودى ، وفاء الوفا ، ج 3 ، ص 922 ( 3 ) . در قرنهاى اوّل به بناهايى كه در روى قبور ساخته مىشد ، مسجد اطلاق مىگرديد واين اصطلاح از آيهء شريفهء « قالَ الَّذِينَ غَلَبُوا عَلى أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَسْجِداً » اتخاذ شده بود واصطلاح حرم ، مزار ، ومشهد در قرن‌هاى بعد پديد آمده است .